Przemysł i wodociągi - przemysł spożywczy

Większość z nas myśląc o ozonie wyobraża sobie górną warstwę atmosfery ziemskiej, chroniącą przed promieniami UV. Jednak ten niebieskawy gaz, którego świeży zapach można wyczuć po burzy z piorunami jest bardzo skutecznym środkiem dezynfekcyjnym o wielu praktycznych zastosowaniach. Ozon oczyszcza wodę, którą pijemy, żywność, którą spożywamy oraz wodę w odwiedzanych przez nas basenach.
 

Zastosowanie ozonu
 

Wprowadzenie technologii ozonowania może być efektywnym, a zarazem uzasadnionym ekonomicznie rozwiązaniem w procesie oczyszczania wody pitnej, przemysłowej, ścieków i powietrza. Ozon to bardzo silny utleniacz, skutecznością przewyższający ok. 50-krotnie powszechnie stosowany chlor. Nie pozostawia toksycznych produktów ubocznych takich jak THM, w momencie występowania w wodzie ich prekursorów w procesie dezynfekcji. Ponadto ozon obniża liczebność glonów i pierwotniaków oraz pleśni i grzybów. Także bakterie Salmonelli, gronkowca, E. coli, czy laseczki i zarodniki Clostridium nie są odporne na działanie ozonu.

Ozon, gwarantując 100% skuteczność bakteriologiczną zapewnił sobie czołową pozycję wśród wszystkich środków dezynfekujących. Z tego tez względu miasta w USA instalują w szybkim tempie systemy ozonowania aby zapewnić ochronę wody pitnej przed skażeniem Cryptosporidium. Także coraz więcej polskich wodociągów wykorzystuje technologię ozonowania zapewniając sobie bezpieczeństwo bakteriologiczne spożywanej wody. Producenci napojów wykorzystują ozon do usuwania żelaza, manganu, amoniaku i siarkowodoru z wody oraz do płukania butelek przed ich napełnianiem. Właściciele przetwórni żywności myją wodą ozonową owoce, jarzyny, warzywa, ryby
i mięso, przedłużając trwałość swoich produktów. Winiarnie wykorzystują ozon do dezynfekcji beczek dębowych, jak i mycia stacji i maszyn usuwając w ten sposób spory i bakterie pleśni. Właściciele basenów cieszą się przejrzystością wody i czystym zapachem, a hodowcy ryb wykorzystują ozon w procesach ciągłego uzdatniania wody i jej napowietrzania.
 

Technologia ozonowania w przetwórstwie żywności
 

Coraz większą popularność zyskuje wykorzystanie ozonu w procesach dezynfekcyjnych produktów spożywczych. Ponieważ jedynym produktem resztkowym ozonu jest tlen, wielu producentów rozważa ozon jako zamiennik dla powszechnie stosowanego chloru, oraz innych dodatków chemicznych. 26. czerwca 2001 roku FDA i USDA w USA zatwierdziły ozon jako środek zwalczający drobnoustroje dla wszystkich rodzajów żywności, włącznie z mięsem i drobiem. Badania wykazały, że wystawienie na działanie ozonu pewnych rodzajów owoców umożliwiło odkażenie ich powierzchni i spowodowało, że owoce uwolniły enzymy opóźniające psucie się produktów. Tak więc, np. truskawki czy papryka dłużej zachowują świeżość i wykazują dłuższą przydatność do spożycia.
 

Mycie wodą ozonową redukuje ilość drożdży
i pleśni na jabłkach przedłużając ich okres trwałości

 

Obecnie coraz większą popularność w przemyśle spożywczym zyskują małe układy wytwarzające wodę ozonowaną. Ich efektywność działania jest bardzo wysoka, a spektrum zastosowania praktycznie nieograniczone. Można je używać zarówno do dezynfekcji kubków do jogurtów w przemyśle mleczarskim, jak i do dezynfekcji butelek PET w przemyśle rozlewniczym wód mineralnych. Technologia ozonowania wykorzystywana jest także na całym świecie w przemyśle mięsnym do dezynfekcji pojemników i lodni oraz do mycia i dezynfekcji stanowisk pracy, maszyn i urządzeń.
 

Przykład: instalacje do płukania i dezynfekcji opakowań

 

Wodę ozonowaną można wykorzystywać jako środek dezynfekcyjny, który po kilku lub kilkunastu minutach rozłoży się do czystego tlenu nie pozostawiając charakterystycznego smaku w wodzie. Można, jak już wyżej wspomniano, stosować wodę ozonowaną do dezynfekcji środków spożywczych takich jak: owoce, warzywa, mięso wołowe, wieprzowe i drobiowe.

Zwłaszcza w zakładach mięsnych urządzenia takie są najbardziej rozpowszechnione na świecie. Używane są one do wytwarzania środka dezynfekcyjnego, którym myje się prawie wszystko w zakładzie począwszy od kanałów na hali, posadzek i ścian do mycia końcowego przenośników, stołów i noży.
 

Przykładem zakładu przetwórstwa spożywczego wykorzystującego przy procesach produkcyjnych technologię ozonowania jest firma ONIX. Przedsiębiorstwo zajmuje się przetwórstwem cebuli białej, czerwonej, szalotki, cebuli typu pikles oraz czosnku poprzez obieranie, krojenie, mrożenie oraz pakowaniem nieprzetworzonej cebuli w łusce na wiele sposobów. Wykorzystanie technologii ozonowania zapewnia 100% bezpieczeństwo bakteriologiczne produktu oraz wydłużenie okresu jego przydatności do spożycia.
 

Przykład: zastosowanie ozonu w zakładzie ONIX do dezynfekcji cebuli i linii technologicznych

Ozon w rozlewnictwie
 

Przemysł wód mineralnych, napojów i soków jako pierwszy wykorzystuje na szeroką skalę technologię ozonowania do zabezpieczenia produktów w procesie płukania i dezynfekcji opakowań oraz w stacjach uzdatniania i przygotowania wody. Woda oczyszczona technologią ozonowania spełnia najwyższe normy jakościowe, przedłuża trwałość oraz eksponuje walory smakowe i zapachowe syropów i koncentratów dodawanych do wody.
 

Przykład: kompletne stacje przygotowania wody

 

W zależności od rodzaju zanieczyszczeń, które należy usnąć z wody, dobierane są odpowiednie metody wprowadzania i dozowania ozonu. Najczęściej stosowane jest ozonowanie pośrednie gdyż efektywność procesów jest najwyższa przy niskiej energochłonności. Układy ozonowania współpracują z grawitacyjnym zbiornikiem kontaktowym wykonanym ze stali stopowej. Ich pojemność powinna zostać ściśle dobrana do czasu kontaktu ozonu z wodą w zależności od przeprowadzanego procesu. Przy usuwaniu żelaza czas kontaktu wynosi do 1 minuty, przy usuwaniu bakterii i ogólnej dezynfekcji minimalny czas kontaktu to 4,5 minuty. Natomiast przy usuwaniu manganu najlepsze efekty osiąga się przy czasie kontaktu do 12 minut. Wszystkie procesy usuwania gazów takich jak siarkowodór oraz dwutlenek węgla powinny zostać poprzedzone desorpcją w aeratorach grawitacyjnych przedmuchiwanych ozonem nadmiarowym.

Wykonanie stacji przygotowania wody w technologii ozonowania niesie za sobą wiele istotnych korzyści na które należy zwrócić uwagę przy podejmowaniu decyzji o wyborze technologii, a mianowicie:
 

• pełną kontrolę wszystkich procesów poprzez standardową wizualizację i monitoring komputerowy,

• utrzymanie układu w nienagannej czystości bakteriologicznej dzięki stosowaniu ozonu w procesie samej produkcji jak i zastosowania ozonu w procesach dezynfekcji całego układu technologicznego bez dodatkowej potrzeby zakupu środków dezynfekcyjnych

• spełnienie warunków klienta co do powierzchni potrzebnej do zamontowania stacji uzdatniania wody

• powietrze wzbogacone w ozon używane jest w procesach technologicznych jako zaawansowany proces utleniania który:
  
      - przyśpiesza wszystkie reakcje chemiczne
      - pozwala efektywnie usunąć żelazo, mangan i amoniak
      - przywraca wodzie naturalną barwę i krystaliczną przejrzystość
      - usuwa z wody nieprzyjemny smak i zapach ( siarkowodór)
      - wspomaga procesy filtracyjne przez aglomeracje cząsteczek.

Wszechstronne możliwości ozonu, jego 100% skuteczność destrukcji wszelkich zanieczyszczeń, całkowita ochrona bakteriologiczna oraz brak wytwarzania rakotwórczych produktów ubocznych, jak w przypadku tradycyjnego chloru, sprawiają, iż znajduje on zastosowanie we wszystkich gałęziach przemysłu, zarówno w przemyśle spożywczym, napojowym, mięsnym, mleczarskim czy kosmetycznym lub przy dezynfekcji wody basenowej.

Zaawansowana technologia ozonowania zapewniająca pełne bezpieczeństwo produktów oraz prostotę użytkowania wywołuje coraz większe zainteresowanie wśród dużej liczby przedsiębiorstw rozważających zakup tych systemów, których technologia zdobyła już szerokie uznanie i zaufanie klientów na całym świecie.
 



Przemysł mleczarski

Technologia mycia butelek wodą wysokozaozonowaną przed napełnieniem ich mlekiem lub jogurtem jest najnowocześniejszą technologią dezynfekcji opakowań w przemyśle spożywczym stosowaną w ostatnich latach.

Technologia jest w pełni ekologiczna i nie pozostawia żadnych związków ubocznych po procesie dezynfekcji.

Ozon produkowany jest z tlenu i po procesach dezynfekcji ścianki butelki rozkłada się w momencie napełnienia jej mlekiem do czystego tlenu w ciągu kilku milisekund. Jest to najbardziej ekologiczny i wysokowydajny proces penetracji wewnętrznej części opakowania, który obejmuje w 100 % wewnętrzną powierzchnię.

Kropelki wody zaozonowanej pozostające na ściankach butelek w żaden sposób nie wpływają na zmianę jakości produktu, jego smaku, zapachu czy barwy. Natomiast trwałość produktu bez sztucznych konserwantów może być znacznie przedłużona. Dzięki zastosowaniu tej technologii klient ma pewność, że produkt jest w 100 % bezpieczny.

W obszernym opracowaniu przeglądowym J.L. Smilanick "Use od Ozone in Storage and Packing Facilities", in Proc. Washington Tree Fruit Postharvest Conf., Wenatchee 2003 opisane są istotne zalety wynikające z zastosowania ozonu do uzdatniania, w tym szybki rozpad ozonu na tlen, przy czym nie ma innych produktów tej reakcji. Ponadto przedstawione są wspomniane wyżej zastosowania ozonu oraz inne aplikacje wprowadzone w ostatniej dekadzie w przemyśle spożywczym.